Ευρωπαϊκές Αποστολές Τομέας: Οι ωκεανοί και τα ύδατα

Δράση καλλιτεχνικής δημιουργίας: Οι «Ευρωπαϊκές Αποστολές» για την αειφορία

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Θέμα: Ευρωπαϊκές Αποστολές

Τομέας: Οι ωκεανοί και τα ύδατα (Restore our oceans and waters) 

Δημοτικό Σχολείο Αραδίππου Α΄

Τάξη: Στ΄1 (συμμετοχή όλης της τάξης)

Υπεύθυνη εκπαιδευτικός: Άντρη Δημητρίου

Σχολική χρονιά: 2024-2025

Τίτλος έργου: ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ, ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ: Η ΠΟΡΤΑ ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ

 

 

 

1. Περιγραφή του περιεχομένου, της πρωτοτυπίας και των υλικών που χρησιμοποιήθηκαν για το έργο

Με στόχο την ευαισθητοποίηση σε θέματα αειφορίας και έμφαση στην «κυκλική οικονομία», επιλέξαμε να αναδειχθούν η επαναχρησιμοποίηση και η ανακύκλωση από την αρχή των 6R.  Έτσι τα παιδιά κλήθηκαν να φέρουν υλικά των οποίων ο  κύκλος ζωής έχει παρέλθει, όπως πλαστικά πώματα, χαρτόκουτα και καλαμάκια.  Χρησιμοποιήσαμε επίσης, μεταχειρισμένες σακούλες σκουπιδιών που υπήρχαν φυλαγμένες στα συρτάρια της τάξης.  Έχοντας επιλέξει την Ευρωπαϊκή Αποστολή «Οι ωκεανοί και τα ύδατα», κάναμε συζήτηση και αποφασίσαμε να χρησιμοποιήσουμε τα μπλε, γαλάζια και γκρίζα πώματα που είχαν συγκεντρωθεί, ώστε να αποδώσουν τη θάλασσα καθώς και ό,τι άλλο θα τη συνοδεύει στο έργο τέχνης που θα δημιουργείτο. Συγκεκριμένα, τα πώματα επικολλήθηκαν ως ψηφίδες στο σκληρό χαρτόκουτο, συνθέτοντας ένα ψηφιδωτό θάλασσας  (φωτ.1).

 

 

 

       2. Συνάφεια του έργου με τους στόχους της δράσης, το μήνυμα που εκπέμπει και η σημασία του στην ευαισθητοποίηση των πολιτών με βάση το θέμα που πραγματεύεται

Στην αρχή του χρόνου, κλήθηκε στο σχολείο μας ο κ. Δημήτρης Ηλιάδης (Research Assistant Professor στην εταιρεία KIOS Research and Innovation Center of Excellence), ο οποίος έκανε στα παιδιά των Στ’ τάξεων μια παρουσίαση με θέμα: Κλιματικά ουδέτερες και έξυπνες πόλεις (Climate – neutral and Smart Cities) (φωτ.2,3). Έπειτα, με αφορμή αυτή την παρουσίαση, ασχοληθήκαμε στο μάθημα της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη, με τους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης που υιοθετήθηκαν το 2015 στη 70η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών (φωτ. 4).  Ειδικότερα, ασχοληθήκαμε με τον στόχο 14 (Ζωή στο νερό), ο οποίος συνάδει με τον τομέα του διαγωνισμού «Οι ωκεανοί και τα ύδατα» (Restore our oceans and waters). Εξάλλου, τα παιδιά είχαν και προηγουμένως την ευκαιρία να γίνουν μάρτυρες της ρύπανσης της θάλασσας, αφού σε παλαιότερη επίσκεψη στην παραλία των Φοινικούδων είδαν τα χιλιάδες μικροπλαστικά που ξεβράστηκαν από τη θάλασσα. Ασχολούμενοι λοιπόν με τον στόχο 14 (Ζωή στο νερό), τα παιδιά κλήθηκαν να συγκεντρώσουν πληροφορίες για τους κινδύνους εις βάρος της ζωής στο νερό λόγω της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης και συζητήθηκε στην τάξη η πρόταση για συμμετοχή της τάξης στον εν λόγω διαγωνισμό. Αφού τα παιδιά απάντησαν θετικά για τη συμμετοχή στον διαγωνισμό, συζητήθηκε η μορφή του έργου τέχνης που θα κατασκευαζόταν από κοινού στο μάθημα της Τέχνης και εισακούστηκαν οι προτάσεις τους ως προς την επιλογή των υλικών και τη χρήση τους. Ζητήθηκε από αυτά να φέρουν από το σπίτι τους απορρίμματα τα οποία μπορούσαν να επαναχρησιμοποιηθούν όπως πλαστικά μπουκάλια, χαρτόκουτα και κυρίως πλαστικά πώματα, το οποίο και έπραξαν.

 

Ομιλία με θέμα: «Κλιματικά ουδέτερες και έξυπνες πόλεις» (Climate – neutral and Smart Cities) Φωτ. 2

 

 

17 Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης Φωτ. 4

 

          

 

 

      3.  Σύλληψη της ιδέας και μέθοδος εργασίας που ακολουθήθηκε για τη δημιουργία του έργου, συμπεριλαμβανομένης της σύνθεσης της ομάδας

Το σχολείο μας φέτος συμμετέχει στο πρόγραμμα:

«Σχολεία Πρεσβευτές Πολιτισμού-Παιδιά Πρεσβευτές Πολιτισμού» (http://www.culture.gov.cy/dmculture/dcc.nsf/all/9D505EFF64B3FD8CC2258AF7006966D9?opendocument ), το οποίο σκοπό έχει την εμπλοκή των παιδιών σε δράσεις που έχουν σχέση με τον πολιτισμό, επιχορηγώντας μάλιστα χρηματικά, ένα μέρος αυτών. Η συμμετοχή στο πρόγραμμα αυτό, συνδυάστηκε και με το γεγονός ότι το σχολείο μας συμπληρώνει φέτος εκατό χρόνια από την ίδρυσή του. Το κτίριο του σχολείου είναι νεοκλασικό (φωτ. 5) και εμβληματικό σημείο της πρόσοψής του είναι η χαρακτηριστική μπλε πόρτα του (φωτ. 6). Στο πλαίσιο του προγράμματος «Σχολεία Πρεσβευτές Πολιτισμού», προκηρύχθηκε ενδοσχολικός διαγωνισμός φωτογραφίας με θέμα «Η παλιά Αραδίππου» όπου τα παιδιά καλούνταν να φωτογραφήσουν παραδοσιακά σπίτια της Αραδίππου.  Στην προσπάθεια αυτή των παιδιών, πολλά από αυτά φωτογράφισαν πόρτες παραδοσιακών σπιτιών (φωτ. 7, 8). Με αφορμή λοιπόν το πρόγραμμα « Σχολεία Πρεσβευτές Πολιτισμού» καθώς και τον φωτογραφικό διαγωνισμό του σχολείου, επιλέχθηκε να αναδημιουργηθεί ως έργο τέχνης της εν λόγω καλλιτεχνικής δημιουργίας του διαγωνισμού «Ευρωπαϊκές Αποστολές για την αειφορία», η χαρακτηριστική μπλε πόρτα του σχολείου. Η νεοκλασική λοιπόν, πόρτα του σχολείου αποτελώντας σύμβολο πολιτισμού, επιλέχθηκε ως μέσο προβολής των στόχων των Ευρωπαϊκών Αποστολών, οι οποίες επίσης προάγουν τον πολιτισμό, με την ευαισθητοποίηση στα θέματα της αειφορίας. Από αυτό προέκυψε και ο τίτλος του έργου: ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ, ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ: Η ΠΟΡΤΑ ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ.

Για τη δημιουργία του έργου εργάστηκαν εκ περιτροπής όλα τα παιδιά της τάξης. Τα παιδιά έφεραν ανακυκλώσιμα υλικά (χαρτόκουτα, καλαμάκια και κυρίως πώματα). Αρχικά, τα παιδιά διαχώρισαν τα πώματα ανά χρώμα (φωτ. 9,10), στη συνέχεια τα κόλλησαν στα χαρτόκουτα για να αναδημιουργήσουν α) την πόρτα (φωτ. 11, 12) και β) τη θάλασσα (φωτ. 13, 14). Επιπλέον, το κάτω μέρος της πόρτας διακοσμήθηκε με λευκαρίτικο κέντημα που έχει κεντηθεί σε πλαστικό πλέγμα με τη χρήση σακούλας σκουπιδιών (φωτ. 15).  Αφορμή για αυτό, αποτέλεσε και πάλι το πρόγραμμα «Σχολεία Πρεσβευτές Πολιτισμού, αφού αναφερθήκαμε στην άυλη πολιτιστική κληρονομιά μας, μέρος της οποίας είναι και το λευκαρίτικο κέντημα.  Αξίζει να αναφερθεί ότι κατά τον προηγούμενο αιώνα, και στην Αραδίππου το κέντημα αποτελούσε απαραίτητη ενασχόληση όλων των κοριτσιών και γυναικών καθώς αντικατρόπτριζε τον βαθμό της αξιοσύνης τους. Eπίσης, η διαθεματική προσέγγιση του θέματος της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς του λευκαρίτικου κεντήματος συνδυάστηκε και με την ενασχόληση μας με τη μεσαιωνική ιστορία της Κύπρου, στο μάθημα της Ιστορίας.  Ειδικότερα, αναφερθήκαμε στα κτίσματα επί φραγκοκρατίας όπως είναι ο Ναός του Αγίου Νικολάου στην Αμμόχωστο (βλ. φωτ. 16,17,18), στα παράθυρα του οποίου αποτυπώνεται το λευκαρίτικο κέντημα.

Αυτή λοιπόν, η  διαθεματική προσέγγιση της έννοιας του πολιτισμού και δη του λευκαρίτικου κεντήματος, συνδυάστηκε με το περιβαλλοντικό θέμα του διαγωνισμού αφού από το κέντημα ξεκινούσαν λωρίδες πλαστικής σακούλας οι οποίες έφεραν περιβαλλοντικά μηνύματα (π.χ. «Σε 50 χρόνια τα μικροπλαστικά στις θάλασσες θα είναι περισσότερα από τα ψάρια») . Τα περιβαλλοντικά μηνύματα ήταν αποτέλεσμα έρευνας των παιδιών στο διαδίκτυο τόσο στο σχολείο όσο και στο σπίτι (φωτ. 19, 20).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

           4. Εμπειρίες/διδάγματα που αποκομίσατε από τη συμμετοχή σας

Με αφορμή τη συμμετοχή στον διαγωνισμό, τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να ενημερωθούν σχετικά με το θέμα «Οι ωκεανοί και τα ύδατα», να κάνουν την δική τους έρευνα και ως εκ τούτου να ευαισθητοποιηθούν επί τούτου. Στη συνέχεια, η δημιουργία του έργου τέχνης απαιτούσε αφενός την ανάπτυξη συνεργατικών δεξιοτήτων αλλά και υπευθυνότητας αφού έπρεπε να φυλάσσουν και να καθαρίζουν τα υλικά (παλέτες, πινέλα). Επιπλέον, αυτή η δράση καλλιτεχνικής δημιουργίας η οποία έγινε την ώρα του μαθήματος της Τέχνης, συσχετίστηκε με την τεχνική του ψηφιδωτού με αναφορά στον Άντονι Γκαουντί και στα ψηφιδωτά έργα του στο πάρκο Guell στη Βαρκελώνη (φωτ. 21). Επιπλέον, όπως προαναφέρθηκε στο μάθημα της Τέχνης, επίσης διδάχθηκε η τεχνική του λευκαρίτικου κεντήματος το οποίο τα παιδιά κλήθηκαν να κεντήσουν σε διάφορα υλικά, πλαστικό πλέγμα με λωρίδες σακούλας σκουπιδιών σε ύφασμα σακούλας ή χοντρό ύφασμα για κέντημα. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκαν πλαστικά βελόνια και μαλλί (φωτ.22,23).

Μέσα λοιπόν από τη διαθεματική προσέγγιση του θέματος στα μαθήματα Γλώσσας, Τέχνης, Ιστορίας, Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη καθώς και το Πρόγραμμα «Σχολεία Πρεσβευτές Πολιτισμού – Παιδιά Πρεσβευτές Πολιτισμού», τα παιδιά βίωσαν έμπρακτα την εμπειρία της επαναχρησιμοποίησης απορριμμάτων τα οποία μεταμόρφωσαν σε έργο καλλιτεχνικής δημιουργίας το οποίο ήταν κοινωνός περιβαλλοντικών μηνυμάτων. Επίσης, σε όλη αυτή τη διαδικασία επιστρατεύτηκε η δημιουργικότητα των παιδιών με κατάληξη  ένα έργο τέχνης που τους γέμισε με τη χαρά της δημιουργίας.